Misschien is het iets van de typisch Nederlandse polderpolitiek. De waarheid ligt altijd in het midden. Ook als dat niet zo is.
Ik probeer mijn mening altijd zo veel mogelijk op feiten te baseren. Ben er ook niet zo bang voor om ideeën radicaal bij te stellen als – op basis van goede argumenten of feiten – blijkt dat ik het bij het verkeerde eind heb. Want hoe hard ik ook probeer objectief te zijn, bias bezitten we allemaal.
Een hardnekkige vorm van bias is de politieke kleur. Mensen zijn altijd sterk geneigd om een mening over iets nieuws te vormen op basis van hun politieke kleur. Eerst komt de mening en dan worden daar de argumenten bij gezocht. Tegenargumenten worden (onbewust) zo veel mogelijk genegeerd. Het is een bekend psychologisch gegeven.
En precies zo werkt het ook met de algemeen aanvaarde opinie.
Een voorbeeld waar ik recent over schreef:
Bekijk een mummie in de MRI en leg de sporen van aderverkalking uit als veroorzaakt door een dieet dat rijk was aan dierlijke vetten. Negeer vervolgens dat de Egyptenaren de grootste graanverbouwers van het moment waren, want daar kan het niet aan liggen.
Maar waarschijnlijk is het nooit echt anders geweest. In de middeleeuwen was de aarde plat. Moest wel. Mensen die daar andere ideeën over hadden, waren gek en gevaarlijk.
Toch is vrijwel iedereen van mening dat het in de huidige tijd allemaal anders is. We weten nu precies hoe de wereld om ons heen in elkaar steekt. Maarten van Rossem noemde dit historische bijziendheid.
Maar misschien kan het ook deels worden verklaard vanuit doodgewoon conformisme.
Hoe dan ook, het komt regelmatig voor dat mensen vragen hebben over mijn afwijkende menu.
Verzadigd vet? Maar dat is toch heel slecht? Is slechts kwestie van tijd voordat de ellende zich zal openbaren. Dat ik mij fitter voel en alle overtollige vet ben kwijtgeraakt is maar tijdelijk. Straks komen de hart- en vaatziekten.
En dan kan ik er net zo veel klinische onderzoeken bij slepen als ik wil, het blijkt behoorlijk zinloos. De algemeen geldende opinie wint het van harde wetenschappelijke data.
En dat blijft mij verbazen…




Om dan ook maar even twee duiten in het zakje te doen:
“If you tell a lie big enough and keep repeating it, people will eventually come to believe it. The lie can be maintained only for such time as the State can shield the people from the political, economic and/or military consequences of the lie. It thus becomes vitally important for the State to use all of its powers to repress dissent, for the truth is the mortal enemy of the lie, and thus by extension, the truth is the greatest enemy of the State.”
– Joseph Goebbels, German Minister of Propaganda, 1933-1945
“When a well-packaged web of lies has been sold gradually to the masses over generations, the truth will seem utterly preposterous and its speaker a raving lunatic.”
- Dresden James