De cholesterolmythe

Iedereen kent ‘m wel. Het ezelsbruggetje verzadigd vet = verkeerd; onverzadigd vet = oké, waarmee het Voedingscentrum ons wil behoeden voor hart-, en vaatziekten.

Helaas is de wetenschappelijke basis waarop zij dit advies baseren niet erg overtuigend. Tijd dus om hier het één en ander over op te schrijven. Zeker als ik zie hoe iedereen om mij heen vrolijk margarine op hun boterhammen smeert, allerlei light-frisdrank achterover slaat en hun diner in een flinke scheut zonnebloemolie gaar bakt. Allemaal in de veronderstelling dat het gezond is.

Op zoek naar naar bronmateriaal als achtergrond voor mijn epistel, stuitte ik op een artikel dat de journalist Melchior Meijer schreef voor een ‘groot Nederlands tijdschrift’. Het gaat primair over de mogelijk averechtse gezondheidseffecten van ‘hartvriendelijke’ margarines, maar het zet mijn visie in één klap glashelder neer.

• Veertig jaar propaganda ten spijt is nooit wetenschappelijk aangetoond dat verzadigd vet atherosclerose en hart- en vaatziekten veroorzaakt.
• Wetenschappelijk onderzoek wijst sinds midden jaren ’80 uit dat de westerse bevolking juist te véél linolzuur binnenkrijgt en dat dit leidt tot een cascade van ongunstige fysiologische reacties. Daardoor ontstaat ondermeer een verhoogd risico op juist hartinfarcten. Amerikaanse, Franse en Japanse experts waarschuwen daarom voor het gebruik van extra linolzuur.
• Linolzuur concurreert in het lichaam met een ander vetzuur: alfa linoleenzuur. Van alfa linoleenzuur is onomstotelijk aangetoond dat het fatale hartinfarcten voorkomt. De meeste mensen krijgen te weinig alfa linoleenzuur. Door veel linolzuur te consumeren, wordt hun relatieve gebrek aan alfa linoleenzuur nog groter.

Maar dat is nog niet alles. Ronduit schokkend lijkt de rol die het Voedingscentrum, de Unilever en de Hartstichting spelen bij het in stand houden van de ‘oude’ ideeën:

• Margarinefabrikant Unilever houdt ons sinds midden jaren ’60 voor dat we verzadigd vet zoveel mogelijk moeten vervangen door onverzadigd vet, vooral door het cholesterolverlagende linolzuur. Hierdoor zou het risico op hart- en vaatziekten worden verminderd. Bij het verspreiden van deze boodschap wordt de industrie geholpen door de Nederlandse Hartstichting en het Voedingscentrum.
• Unilever – producent van het linolzuurrijke Becel – noemt deze autoriteiten (die bovengenoemde onderzoeken uitvoerden red.) bij monde van een woordvoerder ‘hittepetitten’. Ook de Nederlandse Hartstichting, promoter van Becelproducten, doet het onderzoek van deze experts af als ‘niet relevant’.
• Unilever lijkt een Nederlandse studie naar het beschermende effect van alfa linoleenzuur te hebben gemanipuleerd. Het bedrijf weigerde Groningse onderzoekers een margarine met weinig linolzuur te verschaffen. Op die manier bleef het schadelijke effect van extra linolzuur – dat in buitenlandse studies reeds was aangetoond – onder de radar.

Ben je die persoon die blindelings de adviezen van het Voedingscentrum volgt, raad ik je zeker aan om het volledige artikel even te lezen!

Ook interessant is overigens de manier waarop de publicatie van het artikel uiteindelijk door de Unilever en het Voedingcentrum is tegengehouden. Doet mij een beetje denken aan die keer dat de voedingsmiddelenindustrie een kritisch rapport van de VWA door de minister liet weghalen.