Het is een welbekend psychologisch fenomeen. We zijn geneigd om de dingen die ons gelijk bewijzen te onthouden, maar de dingen die ons ongelijk aantonen terzijde te schuiven. En dat gebeurt grotendeels onbewust. Dit wordt nog eens versterkt als groepen mensen met dezelfde ideeën elkaar opzoeken.
Op internet valt mij op hoe rondom dergelijke communities veel websites zonder enige kritiek argumenten van elkaar overnemen en elkaar - letterlijk soms – napraten. Het betere knip-, en plakwerk. Zonder toetsing verworden ideeën tot doctrines en verdwijnt de ruimte voor zelfkritiek en andere standpunten. Kijk bijvoorbeeld naar de voor-, en tegenstanders van de discussie rondom de kwestie van de opwarming van de aarde. Of naar een groot deel van de veganistische websites. Dat is soms op het militante af.
Maar hetzelfde zie ik de laatste tijd ook gebeuren in de paleo-scene. Ook hier steken zo af en toe de dogma’s de kop op. Mensen gaan dan ook de typische vragen stellen waar niet meer het achterliggende idee (gezondheid vanuit een evolutionair perspectief in dit geval) centraal staat, maar of iets “wel paleo is”. Is het eten van tomaten wel paleo? Is het gebruik van boter wel paleo? Mag ik nog wel appels eten?
Kom op zeg.
En erger nog – ik zie ook mensen met een wetenschappelijke achtergrond zeer kritisch kijken naar onderzoek dat iets concludeert dat in strijd is met de heersende ideeën binnen de paleo-community. De gebruikte methode wordt onder de loep gelegd, de data wordt opnieuw bekeken en geïnterpreteerd en er wordt gekeken in hoeverre de onderzoekers of de financiers (vaak de voedingsmiddelen-, of farmaceutische industrie) belang hebben bij de uitkomst. Heel mooi. Niets mis mee. Toch zie ik dat de onderzoeken waarvan de uitkomst in het eigen plaatje past, door enkelen zonder enige – of met veel minder – kritiek worden bekeken. Resulterend in een domweg citeren van onderzoeken die wel handig uitkomen om ergens je gelijk mee te ‘bewijzen’. En dat is jammer, want met selectief onderzoekjes bij elkaar te rapen en dan te roepen dat je de wetenschappelijke back-up hebt, schiet niemand iets op.
Dus, paleo-mensen, kijk eens wat verder dan alleen binnen de eigen scene. Lees tegengestelde ideeën, probeer ze te begrijpen en toets ze zo objectief mogelijk aan je eigen verstand, want ook het evolutionaire perspectief is al bias an sich. Wees niet bang om je mening radicaal om te gooien. Soms heeft een ander gewoon meer gelijk.
Via RossTraining zag ik onderstaande documentaire over parkour. Soepele sprongen. Indrukwekkende moves. Maar niet alleen de sport is intrigerend, ook de achterliggende filosofie spreekt mij erg aan.
“All action comes as a result of thought. Society conditions us to react in certain ways to certain things. We see walls and rails as physical barriers. But when we come to look at them properly, we realize that the reason we don’t cross these barriers is not because of their physical presence, but because our brains have been programmed with the idea that they are a barrier”.
Dierlijk voedsel en kanker. In de China Study meenden de onderzoekers een correlatie te hebben gevonden tussen deze twee. De China Study is een bijzonder grootschalig onderzoek onder leiding van Colin Campbell naar de relatie tussen de consumptie van dierlijke producten en een flink aantal ziekten (kanker, hart- en vaatziekten, auto-immuunziekten, overgewicht etc).
De belangrijkste conclusie is dat de auteur een relatie ziet tussen de consumptie van dierlijk voedsel (vlees, zuivel) en een aantal heel vervelende ziektes. Dit is het onderzoek waaraan altijd wordt gerefereerd als het gaat over de relatie tussen rood vlees en darmkanker, veelvuldig geciteerd door vegetariërs.
Nu zijn dergelijke observationele epidemiologische studies niet altijd even betrouwbaar. Relaties die gevonden worden zijn lang niet altijd causaal en de uitkomst is sterk afhankelijk van de interpretatie van de data. Maar de China Study is van een dergelijke omvang dat het zinvol is om er goed naar te kijken en eventueel de uitkomsten ook aan klinisch onderzoek te onderwerpen. Zeker niet iets om zomaar even klakkeloos aan de kant te gooien.
Denise Minger heeft onlangs het bovengenoemde onderzoek tegen het licht gehouden en er met een scherp kritische blik naar gekeken. Zij kwam daarbij tot andere conclusies dan Colin Campbell.
Het voert wat ver om hier uitgebreid inhoudelijk in te gaan op de bevindingen van Denise Minger, maar als je bewust bezig bent met voeding, vegetariër bent uit gezondheidsoverwegingen of gewoon wilt weten hoe de vork in de steel zit, zou ik zeker even het lijvige stuk (pdf) lezen. Of desnoods haar (kortere) blogbericht over de studie.
Vorige week stuitte ik daarnaast op een meta-analyse waaruit wordt geconcludeerd dat er geen correlatie bestaat tussen het eten van dierlijke vetten/eiwitten en darmkanker. (Al heb ik mijn twijfels over de neutraliteit van deze studie, moet ik eerlijkheidshalve vermelden).
Goed beschouwd was het eigenlijk al niet erg logisch. Dierlijke eiwitten maken al sinds lang voor het ontstaan van de Homo Sapiens een significant deel uit van onze voeding. Waarom zouden we er dan nu opeens allerlei welvaartsziekten van krijgen, terwijl dat voorheen niet het geval was?
Inmiddels al wat ouder nieuws voor de geinteresseerden in paleo-antropologie, maar niettemin zeker nog even het vermelden waard.
In Ethiopië zijn een dijbeen en een rib gevonden met daarop duidelijk de sporen van stenen werktuigen om het vlees van de botten te halen. Ook is de kop van het dijbeen stukgeslagen: een efficiënte manier om bij het calorierijke merg te kunnen komen. De botten zijn van een antiloop-achtig dier en een rundersoort.
De stenen werktuigen zijn over een afstand van zo’n 6 kilometer meegedragen door de hominiden. Waarschijnlijk om als primitief slagersgereedschap te kunnen gebruiken. Dergelijke stenen kwamen namelijk niet voor in de directe omgeving van de botten. Vermoedelijk gaat het niet om zelf gejaagde prooidieren, maar om karkassen die door roofdieren zijn achtergelaten.
Vooralsnog werd er altijd van uitgegaan dat ‘wij’ vlees eten sinds ongeveer 2,6 miljoen jaar geleden. Met de huidige vondst is dat nu zo’n 800.000 jaar eerder: 3,4 miljoen jaar. Bijzonder is vooral dat de oudste vondsten van onze directe voorouders (het geslacht homo) zo’n 2,5 miljoen jaar terug gaan. Deze nieuwe vondst is gedaan in het gebied waar op dat moment een mensachtige leefde met de naam Australopithecus afarensis, een ander geslacht. De soort van de bekende ‘Lucy’ (zie afbeelding).
Een paar weken terug ben ik eens gaan kijken hoe het nu zit met de micronutriënten in mijn voeding. Over een periode van twee weken heb ik alles gewogen, gemeten en geanalyseerd. Het mooie is dat ik kon vergelijken met soortgelijke metingen in 2008, toen ik nog op een extreem koolhydraatrijk ‘duursportersdieet’ zat. Helaas kon ik met de eetmeter van het voedingscentrum geen gegevens boven water krijgen over de verhouding tussen omega-3 en omega-6 vetten. De waarden zijn te zien in onderstaande grafiek.
De hoeveelheden van de micronutriënten in mijn voeding vallen ruim binnen de algemeen aanvaarde marges. Opvallend is vooral het verschil in zouten. Veel minder Natrium en meer calcium en kalium. Verder meer dan een verdubbeling van mijn inname van zink. (Vermoedelijk een oorzaak van mijn tegenwoordig veel sterkere smaakperceptie). Duidelijk meer vitamine A, D en B12. Minder E, B1, B6.
Markant detail: in December 2008 slikte ik multivitaminen. Dat geeft een vertekening (ten positieve) van de hoeveelheid micronutriënten in het ‘duursportersdieet’. Als ik deze uit de resultaten weglaat, is direct duidelijk dat een paleo-lacto dieet qua micronutrienten superieur is aan een door het voedingscentrum gepromoot koolhydraatrijk dieet. Zeker als je naast de kwantiteit ook nog kijkt naar de absorbtie van metaalionen die zonder de inhibitie door fytaten uit graan vele malen beter is.
Wat begon als een experiment om sneller te fietsen werd al snel een nieuwe manier van eten. Geen dieet, maar een menu. Aanvankelijk geïnspireerd op een min of meer paleolithische (jager-verzamelaar) eetwijze, maar telkens bijgesteld op basis van recent en onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek. Sindsdien fiets ik niet alleen harder, maar voel ik mij ook stukken beter. Hier het relaas van mijn bevindingen.
Het is een welbekend psychologisch fenomeen. We zijn geneigd om de dingen die ons gelijk bewijzen te onthouden, maar de dingen die ons ongelijk aantonen terzijde te schuiven. En dat gebeurt grotendeels onbewust.
